Chào Thổ Nhĩ Kì

Con đường này cách đây 2200 năm chắc rất sầm uất

Nhiều người Việt Nam chúng ta  biết đến đấu trường La Mã hay các di tích cổ đại  của đất nước Hy Lạp thông qua con đường du lịch và các phuơng tiện thông tin đại chúng . Nhưng có một đất nước mà có thể nói đi đến đâu cũng gặp những di sản văn hóa vô giá của nhân loại là Thổ nhĩ Kì thì nhiều người còn xa lạ


Gần đây , nhờ hãng hàng không Thổ Nhĩ Kì mở đường bay trực tiếp từ Istanbul đến thành phố Hồ Chí Minh và đang khuyến mãi bốn chuyến mỗi tuần lễ và nhờ sự quảng bá của đích thân ngài Đại sứ Thổ Nhĩ Kì tại Việt Nam, tôi mới có dịp đến du khảo đất nước Hồi giáo –nơi có hai phần đất nằm trên làn ranh phân biệt giữa châu Á và châu Âu , nơi hội tụ của cả ba nền văn minh của nhân loại bởi vì từ nhiều triệu năm nay , châu Phi cũng dính liền với châu Âu và châu Á . Nói cách khác Thổ Nhĩ Kì là ngã ba của thế giới . Chả thế mà từ Istanbul- thành phố công nghiệp, văn hóa và giao thương lớn nhất của nước Thổ -mỗi ngày có cả trăm chuyến bay đến khắp các thành phố lớn trên thế giới

Một góc thành phố IIstanbul đầy ắp di tích lịch sử. TP nằm giữa hai châu lục Âu-Á

Một ngày cuối tháng mười một đẹp trời, chúng tôi nối chuyến bay từ Hà Nội qua Băng cốc để đến Istanbul sau 10 tiếng đồng hồ bay không nghỉ . Đến nơi lại đổi máy bay nội địa bay thêm hơn một tiếng nữa để đến miền đất huyền thoại Cappadocia ở miền Trung nước Thổ . Chuyến bay dài qua ba chặng tuy có hơi căng thẳng nhưng sự mệt nhọc đã nhanh chóng mất đi khi trước mắt chúng tôi là một quang cảnh thiên nhiên kì thú có một không hai trên thế giới. Trên dải đất rộng hơn 6000Km2 này , từ hơn 600 triệu năm nay , những trận động đất và núi lửa phun trào đã kiến tạo nơi đây thành  một kì quan của thế giới. Những ngọn núi lớn nhỏ hình như chiếc nấm mọc lên khắp nơi. Có những chiếc nấm già mỗi ngày mỗi mòn đi và có những nấm trẻ mỗi ngày một cao thêm do sự phong hóa của tự nhiên . Quá trình đó diễn ra hàng triệu năm nay rồi và còn tiếp diễn nhiều triệu năm nữa . Có rất nhiều thung lũng nấm mà một vài ngày không thể đi hết được. Nhưng có một phương tiện giúp ta chỉ trong mấy chục phút có thể ngắm nhìn tòan cảnh vùng Cappadocia tươi đẹp, đó là bay trên khinh khí cầu . Buổi sáng trước khi mặt trời mọc, chúng tôi có mặt tại một bãi đỗ khinh khí cầu. Trong khi chờ các nhân viên kĩ thuật bơm hơi cho khinh khí cầu phồng  lên thì bất ngờ cả chục chiếc khinh khí cầu đầy màu sắc sặc sỡ từ các bãi đỗ khác đã từ từ nhô lên khỏi các nấm đá trong ánh bình minh rực rỡ . Thật khó có cảnh tượng nào hùng vĩ và đẹp rỡ ràng đến vậy. Và rồi chiếc khinh khí cầu chở hai mươi du khách của chúng tôi cũng phụt lửa và từ từ , từ từ bay lên. Nó luồn lách qua các khe núi và đột nhiên nâng tầm cao vượt lên các chiếc khinh khí cầu khác . Từ trên độ cao 600 mét chúng tôi thỏa sức quay phim chụp ảnh quang cảnh dưới mặt đất san sát các dãy núi đá muôn hình vạn trạng được tô điểm bới hàng chục chiếc khinh khí cầu đủ các sắc mầu bay lơ lửng phía dưới trong ánh nắng vàng rực rỡ của bình minh đang lên

Mỗi di tích là một tác phẩm nghệ thuật vô giá


Không trách mỗi năm có 25 triệu khách du lịch khắp thế giới đã đến đây (trong khi Việt Nam chỉ có hơn bốn triệu). Nhưng không chỉ có sản phẩm du lịch nấm đá và khinh khí cầu. Vùng đất Cappadocia còn rất nhiều hang động của người cổ xưa . Cả một khu dân cư Goreme Uchisarr được xây dựng trên một ngọn núi đá vẫn còn nguyên vẹn những ngôi nhà, nhà hàng , khách sạn , cửa hàng …khoét sâu vào trong vách đá. Có tới 40 thành phố ngầm trong lòng đá mà sâu nhất và hoành tráng nhất là Kaymakli nơi được Unesco công nhận là di sản thế giới năm 1985. Ở đó là cả một thành trì ngầm có kho chứa lương thực, nhà ở , bếp núc , nhà thờ, đường đi lối lại thoải mái. Rồi cả một quần thể 200 nhà thờ Thiên chúa giáo đục khoét trong lòng núi vẫn còn nguyên các hình vẽ chúa Jesu trên các vách đá . Nhiều nhà thờ quá nên người ta phải đánh số thứ tự và dùng tên các loại hoa quả để gọi. Chẳng hạn nhà thờ số 41 có tên là nhà thờ Táo (Apple). Bạn sẽ hỏi tại sao đất nước Hồi giáo lại có nhiều nhà thờ Gia tô giáo như vậy . Xin thưa từ thế kỉ thứ 5 trước công nguyên vùng đất này là vùng đất thánh của công giáo và từ thế kỉ 11 đến thế kỉ thứ 13 tức là thời Trung cổ người ta đã xây dựng hệ thống các nhà thờ này  . Đến thời đế chế Ottoman , người Thiên chúa giáo La Mã bị đánh bật khỏi nước Thổ và người Arap chiếm cứ vùng này và đưa đạo Hồi vào đây . Nhưng đạo Hồi ở Thổ là đạo Hồi ôn hòa, họ tôn trọng những gì mà người đi trước đã để lại nên không phá đi mà tiếp tục gìn giữ phát huy. Điều này có thể thấy rõ hơn khi chúng ta tham quan Giáo đường kì vĩ Hagia Sophia ở Istanbul . Cách đây 1500 năm người Thiên chúa giáo đã xây dựng giáo đường có mái vòm bán kính  rộng năm sáu chục mét này mà không có sắt thép và xi măng . Họ cai quản nơi đây 500 năm. Khi đạo Hồi vào tiếp quản cách đây 1000 năm , họ đã không vì lòng hận thù mà phá đi mà vẫn giữ nguyên kiến trúc của tòa lâu đài khổng lồ kể các các bức tranh tường nổi tiếng. Họ chỉ thêm các biểu tượng Hồi giáo bằng chữ viết và hàng năm vào tháng Ramazan, hàng ngàn tín đồ đạo Hồi vẫn đến đây cầu nguyện . Vì thế chúng ta mới có cơ may ngắm nhìn các kì tích văn hóa của nhân loại . Và chúng ta biết ơn những thế hệ người Thiên chúa giáo cũng như những người Hồi giáo đã xây dựng vả bảo tồn các di sản mang tầm thế giới để muôn đời con cháu nhân loại được chiêm ngưỡng

Trông tôi có giống người Turki không ?

Trở lại vùng đất Cappadocia , các nhà tổ chức du lịch Thổ còn giới thiệu cho du khách thăm làng gốm sứ cổ Avanos, nhà máy dệt thảm thủ công lớn nhất nước và giới thiệu những tấm thảm được giải nhất thế giới đẹp mê hồn

Từ Cappadocia, chúng tôi đi ô tô 500km qua những đồng cỏ phẳng lì rộng ngút tầm mắt để đến Konya- đại bản doanh của Đạo Hồi nơi có Tu viện Mevlana nay là Bảo tàng , nơi đặt ngôi mộ nhà hiền triết vĩ đại nhất nước Thổ Mevlana , người được người dân cả nước tôn trọng và sùng bái . Tại đây lần đầu tiên tôi được trông thấy các quyển Kinh Ku rân qua nhiều thế kỉ đủ các kích cỡ. Có quyển chỉ to hơn đồng xu, có quyển to cả mét vuông trên viết chữ Arap loằng ngoằng và tôi mới hiểu vì sao người theo đạo Hồi lại tôn sùng kinh Ku rân đến thế (ta dịch là Co ran)

Lâu đài Bông-Một di sản thế giới

Áo da là sản phẩm nổi tiếng của TNK

Tuy nhiên nếu kể các địa danh du lịch thì Kusadasi mới là nơi không thể không đến. Nằm bên bờ Địa Trung Hải, nơi đây có nhà tưởng niệm đức mẹ đồng trinh Maria . Tương truyền bà đã sống những ngày cuối đời tại vùng đất này sau khi chúa Jesu bị hành hình . Và gần đấy , hiển hiện thành phố cổ đại Ephesus làm mọi người ngỡ ngàng. Ngỡ ngàng vì cấu trúc hùng vĩ của các công trình nghệ thuật đều làm bằng đá như thư viện Roman hai tầng lầu vẫn còn nguyên hình hài, như sân khấu ngoài trời cho vài trăm người xem,và một đấu trường có hai vạn rưởi chỗ ngồi vẫn còn nguyên vẹn , rồi di tích Vương cung thánh đường Thánh Gioan với những câu chuyện”thánh chiến”đầy huy hoàng , các khu phố, chợ búa , cả nhà vệ sinh công cộng kiểu xí bệt vẫn còn nguyên vẹn , cả mũi tên và bàn chân khắc trên đá chỉ dẫn cho các quý ông đến nhà thổ nếu có nhu cầu . Thật khó có thể tưởng tượng ra cha ông ta từ thế kỉ thứ 2 trước công nguyên đã sáng tạo làm nên cả một thành phố hoành tráng và sầm uất nơi cửa biển như vậy. Nhưng vào thế kỉ thứ 7 sau công nguyên một trận động đất lớn đã phá hủy thành phố này . Một người cùng đi trong đoàn đã từng đi Hy Lạp thốt lên: Nếu đã đến Ephesus , khỏi cần đi đâu nữa !

Đấu trường 25.000 chỗ ngồi hầu như còn nguyên vẹn

Nhưng dẫu sao đó cũng là di tích tuy còn nhiều cái còn nguyên dạng hình hài và Chính phủ Thổ Nhĩ Kì đang cho trùng tu những cái có thể. Song ở Istanbul thì các di tích mới thật sự còn nguyên vẹn . Bên trên đã kể Giáo đường Sophia, sẽ là thiếu sót nếu không đi thăm cả quần thể di tích nơi xưa kia là quảng trường đua ngựa chứa hơn 40.000 chỗ ngồi , nơi đổ máu của biết bao võ sĩ giao đấu qua các cuộc đua ngựa. Đó là vào thế kỉ thứ 5 trước công nguyên. Còn bây giờ nó là vườn hoa, nhà hàng những vẫn có nhiều di tích được xếp hạng. Đó là Đền thờ xanh thời đế chế Osman, nơi có ngôi nhà mái vòm khổng lồ được chụp lên bốn cột đá to mỗi cột ba chục người ôm . Nơi dành riêng cho gia đình nhà vua cúng lễ . Kế bên là một bể nước ngầm khổng lồ phục vụ cho vương triều với hai trăm bốn mươi cột đá to đùng nay trở thành một thắng cảnh du lịch .

Giáo đường Sophia ở Istanbul


Có một tòa lâu đài vĩ đại không thể không đến thăm, đó là cung điện Dolmabahce được vua Abdul Mecid xây dựng năm 1854. Nếu ai đã từng đến cung điện Versailles ở Pháp thì có thể so sánh. Về quy mô thì có thể như nhau nhưng về giá trị thì Versailles không thể sánh bằng vì Dolmabahce sử dụng tới 14 tấn vàng lá để dát các chi tiết và 35 tấn vàng khối để làm các tiểu phẩm . Tất cả đều chóe một màu vàng nguyên chất . Tình cờ đúng buổi chiều tôi đến thăm cung điện này thì ở ngay bên cạnh, sân vận động Besiktat diễn ra trận đấu giữa đội chủ nhà và đội Bursaspor. Tiếng hò reo vang trời dậy đất mà “chảo lửa” Mỹ Đình hôm Việt Nam thắng Sinhgapore chưa là cái gì . Tan trận người đổ ra kín mọi con đường. Xe chúng tôi kẹt cứng . Từ trên ô tô, tôi nhìn rõ các phần tử Holigan ném đá xuống đường, rơi vào đầu người đi đường làm bị thương nhiều người. Cổ động viên đội khách không chịu ra về. Họ ở lại đánh nhau , cảnh sát phải huy động cả trăm người đến đàn áp bằng dùi cui và hơi cay . Tôi giơ máy lên quay cảnh đánh nhau thì lập tức một thanh niên đập mạnh vào kính xe khiến ông lái xe hốt hoảng . Ông bảo nếu anh quay họ đốt xe của tôi ngay . Thật hú vía ! Thảo nào các đội châu Âu đến Thổ Nhĩ Kì đều rất ngại các cổ động viên quá khích người Thổ

Sau khi đi chợ Grand Bazaar khổng lồ với 21 của ra vào được xây dựng từ thế kỉ thứ 14, chúng tôi kết thúc chuyến đi 10 ngày thòm thèm bằng cuộc du ngoạn trên eo biển Bosphorus nối liền hai lục địa Á –Âu. Hai bên bờ san sát các tòa nhà , các giáo đường . Nghe nói giá nhà ở đây đắt nhất thế giới .Xe cộ chạy nườm nượp trên các con đường ven eo biển và qua bốn câu cầu bắc qua . Istanbul sôi động suốt ngày đêm là biểu tượng sức mạnh kinh tế của Thổ Nhĩ Kì- một nền kinh tế xếp hàng thứ 17 trên thế giới trong đó tỉ trọng du lịch dịch vụ chiếm hơn 60% . Xem ra người Thổ rất biết cách làm du lịch cũng  như những người đàn ông Thổ Nhĩ Kì rất đẹp trai, rất “đàn ông” và bán hàng thì rất giỏi

 

An Thanh Lương

 

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: