Nguyễn Văn Huyên trong kí ức của vợ và các con

DSC_0206

Một gia đình danh gia vọng tộc

DSC_0221

Cô dâu chú rể ngày cưới năm 1936

DSC_0226

Ngày cưới chụp tại dinh bố vợ Tổng đốc Vi Văn Định tại Thái Bình

DSC_0229

Trai tài gái sắc

DSC_0234

Hơn 50 công trình khoa học của Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Văn Huyên

DSC_0241

Mẹ và ba cô con gái

DSC_0243

Cả bốn người con đều thành đạt

DSC_0216

Chiếc đồng hồ có in hình Hồ Chủ tịch tặng thành viên phái bộ Chính phủ tham dự hội nghị Phongtenoblo

DSC_0256

Chiếc vali đã theo chân Bộ trưởng đi công tác tại cộng hòa dân chủ Đức năm 1975 và ông qua đời tại đó

DSC_0258

Gia đình ông Nguyễn Văn Huyên và bà Vi Kim Hồng. Người đứng hàng sau bên trái là con nuôi, GS Nguyễn Huy Phan

DSC_0222

Hai anh em ruột Nguyễn Văn Huyên và Nguyễn Văn Hưởng khi du học tại Pháp nhờ sự giúp đỡ của bà Nguyễn Thị Mão vợ ông Phan Kế Toại . Ông Huyên sau này làm Bộ trương Bộ Giáo dục, ông Hưởng làm Thứ trưởng Bộ Tư pháp

9 giờ sáng gày 3-1-2015, tôi đến thăm Bảo tàng Nguyễn Văn Huyên , vị bộ trưởng Bộ giáo dục lâu năm nhất của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa , người thủ trưởng cũ của tôi khi tôi còn dạy học ở Trường cấp 3 Nguyễn Huệ, một trong những trường đã thành lập hệ chuyên Toán đầu tiên trên miền Bắc theo thông tư của Bộ Giáo dục do chính Bộ trưởng Nguyễn Văn Huyên kí và ông đã đến thăm trường khi chiến tranh phá hoại đang ở thời điểm ác liệt nhất .
Xe ô tô đỗ ở đầu làng Lai Xá quê hương ông. Làng Lai Xá phủ Hoài  Đức nổi tiếng về nghề làm ảnh nay đã thành phố, thành phường . Hỏi thăm mấy vị bô lão đang ngồi uống nước bên một quán chè chén , một bác xe ôm bảo “ anh đi theo tôi chứ đường làng ngoằn nghoèo lắm”. Đến nơi, tôi móc ví gửi anh mấy đồng uống nước nhưng anh kiên quyết từ chối. “Vào nhà ai chứ vào bảo tàng Nguyễn Văn Huyên thì người làng Lai Xá không lấy tiền “.
Tình cảm đầu tiên , người Lai Xá đã dành cho người con ưu tú của quê hương là như vậy đó.
Ngôi nhà mà những người con ông Nguyễn Văn Huyên mới xây năm tầng vốn là một chiếc ao. Bốn tầng dùng để trưng bày các hình ảnh và hiện vật về cuộc đời và sự nghiệp của cố Bộ trưởng Bộ Giáo dục Nguyễn Văn Huyên . Người ta thường nói “ Bên cạnh sự thành công của người chồng có sự đóng góp của người vợ “ . Xin thêm “ và những người con”trong trường hợp của giáo sư tiến sĩ Nguyễn Văn Huyên . Và cách sưu tập, cách trình bày của bảo tàng đã toát lên chủ đề đó .
Đất nước đã trải qua mấy chục năm chiến tranh ly tán, nhưng với bà Vi Kim Ngọc con gái Tổng đốc tỉnh Thái Bình , ông Vi Văn Định , với ba cô con gái và cậu con trai út của bà thì họ đã lưu giữ được rất nhiều những hình ảnh và hiện vật vô giá . Những tấm ảnh cưới của bố mẹ, ông bà nội ngoại, các con, cháu  những hiện vật quý giá như chiếc đồng hồ có in hình ảnh cụ Hồ do ông Phạm Văn Đồng đặt làm tại Thụy Sĩ để tặng cho các thành viên phái bộ chính phủ dự hội nghị Phongtennoblo năm 1946, chiếc vali đã đi cùng bộ trưởng trong chuyến công tác cuối cùng tại Cộng hòa dân chủ Đức như vẫn sẵn sàng cùng bộ trưởng trong những chuyến công tác mới , chiếc bàn phấn dùng từ đời mẹ đến đời con, những lọ nước hoa còn dang dở được ông Nguyễn Văn Huy con trai út, nguyên là Giám đốc bảo tàng Dân tộc học cất giữ kỹ sau khi người mẹ qua đời, bây giờ được mang ra trưng bày
Nhưng cái quý nhất là hầu như toàn vẹn các công trình khoa học của ông Nguyễn Văn Huyên khi theo học tại trường Đại học danh tiếng nhất của Pháp, trường Sorbone . Nhưng luận án viết tay về đề tài văn hóa làng xã, về ca nhạc dân tộc, các bản vẽ kiến trúc nhà cổ …Những tác phẩm khoa học được in bằng tiếng Pháp nổi tiếng đến nỗi nhà xã hội học Hà Văn Tấn đánh giá “Nguyễn Văn Huyên là nhà bác học” . Nhìn bức tường dán đầy các công trình khoa học mang tên Nguyễn Văn Huyên, ai cũng phải ngả mũ kính phục.
Một gia đình “danh gia vọng tộc” đúng với ý nghĩa tốt đẹp của nó. Noi gương học tập của người cha và người chú Nguyễn Văn Hưởng sau này làmThứ trưởng Bộ Tư pháp , các con của ông bà Nguyễn Văn Huyên và Vi Kim Ngọc đều thành danh trên con đường khoa bảng. Trừ chị cả Nguyễn Kim Nữ Hạnh  là kĩ sư Đại học bách khoa, các chị Nguyễn Kim Bích Hà, Nguyễn Kim Nữ Hiếu và anh con trai út Nguyễn Văn Huy đều là Phó giáo sư Tiến sĩ các chuyên ngành khoa học khác nhau
Bà Vi Kim Ngọc sinh thời cũng tham gia nghiên cứu khoa học về sốt rét , về muỗi Anophel cùng các giáo sư đầu ngành như Đặng Văn Ngữ , Hồ Đắc Di . Bà là người phụ nữ chủ trương tự do trong hôn nhân. Sống trong một gia đình đại phong kiến, cha mẹ đã hứa gả bà cho Dương Thiệu Tước, một nhạc sĩ tài hoa, nhưng sau ba năm , bà kiên quyết thoái hôn và yêu Nguyễn Văn Huyên sau khi ông “vinh quy bái tổ” về nước với tấm bằng tiến sĩ danh giá , bà viết trong nhật kí của mình “ Ước mơ của em khi đôi tám xuân xanh quyết chọn được người tài đức mới dám trao gửi thân…Thế là em đã được toại nguyện”…
Trong các tầng của ngôi nhà Bảo tàng gia đình, các con của ông bà Nguyễn Văn Huyên và Vi Kim Ngọc cho người tham quan nghe văng vẳng bản tình ca mà nhạc sĩ Dương Thiệu Tước đã viết tặng người vợ hụt Vi Kim Ngọc – một giai nhân thời đó như một kỉ niệm về người mẹ yêu quý của mình . Thật xứng đáng cho một không gian lãng mạn khi người ta cho mang về cả từ viên gạch cổ lát nền sân ngôi nhà của bà nội cũng ở làng Lai Xá. Người ta cho trồng cả cây Mắc Mật mà bà Ngọc mang từ Lạng Sơn về trồng ở Hà Nội để xua đi nỗi nhớ quê hương của bà
Bảo tàng mới mở cửa được hai chục ngày. Hôm nay còn trong dịp nghỉ Tết dương lịch, các con ông bà Huyên Ngọc đều tụ tập đông đủ để tiếp đón bạn bè và giới thiệu về gia đình của mình với mọi người . Trong số khách , tôi thấy có các bạn học đồng niên của anh Nguyễn Văn Huy, có hai cô giáo ở Huyện Hoài Đức đang đến tìm hiểu để đưa học sinh của mình tham quan  dã ngoại
Bảo tàng tư nhân ? Ở Việt Nam, đây không phải là bảo tàng đầu tiên. Nhưng một bảo tàng tư nhân phong phú, nói về một nhà khoa học kiệt xuất, một Bộ trưởng có nhiều cống hiến cho sự nghiệp cách mạng, sự nghiệp trồng người . Một bảo tàng có rất nhiều hiện vật và tranh ảnh quý hiếm . Đặc biệt được trình bày bởi những bàn tay của người có nghề thì đây là bảo tàng tư nhân số một .
15h ngày 3-1-2015

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: